19. фебруар 2010.

Prve poštanske markice u Srbiji

Marke su se u početku emitovale sa samo tri motiva: likovima vladara, grbovima država, odnosno nacionalnim obeležjima i stilizovanim brojevima koji su označavali nominalnu (frankaturnu) vrednost marke.

Prva poštanska marka na svetu, emitovana u Engleskoj 1840. godine, kao motiv ima kraljicu Viktoriju, na prvoj poštanskoj marki emitovanoj van Engleske, na području kantona Cirih 1843. godine, nalaze se brojevi, dok je na marki za kanton Ženeve prikazan grb tog grada. Ove marke nazivaju se redovnim izdanjima jer se emituju isključivo za poštu. Tada je bilo malo sakupljača maraka, a izdavanja povodom značajnih godišnjica nije bilo, osim ako nije bila reč o jubileju samog vladara.

Slično važi i za poštanske marke Kneževine i, kasnije, Kraljevine Srbije u 19. veku. Sve marke kao motiv imaju likove kneza Mihaila, kneza, a potom i kralja Milana i kralja Aleksandra Obrenovića, osim prve dve novinske marke koje imaju za motiv grb Kneževine Srbije i porto maraka sa motivom državnog grba Srbije. Ovakva praksa nastavila se i u vreme dinastije Karađorđević, kada je počelo i emitovanje prigodnih maraka. Danas se izdaje daleko više prigodnih nego redovnih poštanskih maraka.
1, 2 i 5 para iz 1866. godine
Na prvoj redovnoj poštanskoj seriji maraka Kneževine Srbije, puštenoj u opticaj juna 1866. godine, prikazan je lik iz profila kneza Mihaila Obrenovića. Serija sadrži tri poštanske marke sa identičnim nacrtom, osim što su odštampane u različitim bojama i nominalama. Prve marke Kneževine Srbije odštampane su u Carskoj državnoj štampariji u Beču. Nominale su 10, 20 i 40 para, a štampane su u žutoj, ružičastoj i plavoj boji.
  
10, 20 i 40 para iz 1866. godine
Ovaj obrazac izdavanja franko maraka – da marke budu identične izuzev različitih boja i nominala kod nas se zadržao gotovo do kraja prošlog veka, s tim što su posle Drugog svetskog rata emitovane redovne serije sa likom Josipa Broza.

Kako je knez Mihailo poživeo samo dve godine od emitovanja prvih srpskih maraka, izdato je još samo šest redovnih maraka sa njegovim likom. Za vreme vladavine kneza, a potom i kralja Milana, od 1869. do 1880. godine, sve marke nose njegov lik, a izašlo ih je ukupno 29. Štampane su u Državnoj štampariji u Beogradu.

Zbog relativno loše štampe sva ova izdanja obiluju greškama i veoma su zanimljiva za filatelistička istraživanja. Greške na redovnim markama, zbog njihovog velikog tiraža, dešavale su se i mnogo kasnije, kada je proces štampanja znatno usavršen.

Marke s likom kralja Aleksandra Obrenovića počele su da se emituju 1890. godine i štampane su u Državnoj štampariji u Beogradu. Do kraja 19. veka emitovano je 19 redovnih maraka u tri serije. Dve marke sa likom kralja Aleksandra Obrenovića preštampane su 1. novembra 1900. godine. Marke od 20 para i 1 dinar štampane su u mnogo većem tiražu od potrebnog, dok su marke nominale 10 i 15 para nedostajale, pa su na marke od 20 para i 1 dinar stavljeni pretisci koji označavaju novu vrednost – od 10 i 15 para. I ova praksa, da se marke preštampavaju sa novom vrednošću, često će se kasnije koristiti.

Нема коментара:

Постави коментар