17. јануар 2014.

Popaj puni 85 godina

Slavni mornar Popaj danas je star tačno 85 godina. Prvi put se svetu predstavio na današnji dan, 17. januara 1929. godine, u stripu "Thimble Theatre", a osmislio ga je američki crtač Elzie Crisler Segar. Popaj je ubrzo postao toliko popularan da je strip počeo nositi njegovo ime. 
Vrlo brzo je slavni strip junak dobio i svoju ekranizaciju pa je između 1933. i 1957. godine napravljeno oko 230 kraćih epizoda, te tri duža animirana filma o Popaju. Do 1988. godine je broj crtaća o Popaju narastao na čak 638. Filmsku verziju je Popaj dobio 1980. godine, u režiji Roberta Altmana. Popaja je tom prilikom igrao Robin Williams, a njegovu dragu Olivu je glumila Shelley Duvall.

Inače, ono što o Popaju verovatno niste znali jeste da je u SAD-u s njegovom popularnosti za 33% porasla i popularnost spanaća. Iako on nije bio prvotni izvor Popajeve snage: jeo ga je tek od svoje treće godine (1932. godine). Dotad je snagu dobijao trljajući glavu kokoške Bernice.
I još jedna zanimljivost: 1935. godine Jack Mercer postao je Popajev glas, koji je ostao više od 40 godina, a od 1938. do 1942. godine bio je u braku s Margie Hynes koja je svoj glas posudila Popajevoj Olivi.

Popaj je bio prvi lik iz crtaća kojem je izgrađen spomenik i to u Crystal Cityju u Teksasu 1937. godine. Također, 2004. godine Empire State Building zasvetleo je zeleno kako bi se obeležio Popajev 75. rođendan.

13. јануар 2014.

Predstavljena nova novčanica od 10 evra

Evropska centralna banka (ECB) je danas predstavila novu novčanicu od 10 evra na kojoj je portret feničanske princeze i boginje Evrope, koja će biti puštena u opticaju krajem septembra. Nova banknota od 10 evra biće u opticaju najesen.

Kao i novčanica od pet evra lansirana u maju prošle godine, nova banknota od 10 evra biće "otpornija" na falsifikovanje, navodi ECB. ECB štampa papirne novčanice, dok se metalni evro novčići kuju u svakoj od članica evrozone pojedinačno.

Portret boginje Evrope nalaziće se na vodenom žigu i hologramu.

Banknote iz serije Evropa biće postepeno uvođene tokom nekoliko godina, a postojeće novčanice lansirane u januaru 2002. će, takođe postepeno, biti povučene iz cirkulacije.

11. јануар 2014.

Dva zlatnika vredna 7,8 miliona dolara

Legendarni "Brašerov dublon" (Brasher Doubloon) iz 1787, nastao u kovnici Efraima Brašera, zlatara i suseda Džordža Vašingtona, dostigao je na jučerašnjoj aukciji cenu od gotovo 4,6 miliona dolara, saopštila je aukcijska kuća Heritejdž.

Ovaj zlatnik sadrži 26,66 grama zlata i nešto je manji od novčića od 50 centi. Njegova vrednost u zlatu danas iznosi 1.500 dolara, dok je u vreme kada je napravljen vredeo oko 15 dolara.

Brašerov dublon se smatra prvim američkim zlatnikom dolarske denominacije. Brašerov dublon jedna je od najznačajnijih kovanica u američkoj istoriji jer je to prvi zlatnik koji je skovan za tada tek nastalu državu.
Drugi zlatnik, skovan u Filadelijskoj kovnici 1913, prodat je za 3,3 miliona dolara. Reč je o jednoj od pet postojećih kovanica pod nazivom "Glava Slobode" (Liberty Head).

Kako prenosi AFP, novčići su bili deo aukcijske prodaje kojom je ostvaren prihod od preko 55 miliona dolara.

04. јануар 2014.

Program izavanja prigodnih i redovnih poštanskih markica 2014.

I. PRIGODNE POŠTANSKE MARKE I VREDNOSNICE

Izdavanjem prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležavaće se događaji, jubileji, datumi iz nacionalne ili svetske istorije, značajni sportski događaji i druge manifestacije, kao što su:
1. Lunarni horoskop - Godina konja;
2. 22. Olimpijske igre - Soči 2014.;
3. Vaskrs;
4. Umetnost;
5. Evropa – nacionalni muzički instrumenti;
6. Evropska zaštita prirode;
7. 100-godišnjica Prvog svetskog rata;
8. Fauna;
9. Radost Evrope;
10. Dan marke;
11. Muzejski eksponati;
12. Nauka;
13. Božić.

1. LUNARNI HOROSKOP - Godina konja
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se 2014. godina, kao Godina konja u lunarnom horoskopu.

2. 22. OLIMPIJSKE IGRE - Soči 2014.
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se 22. Zimske olimpijske igre u Sočiju.

3. VASKRS
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se Vaskrs, najveći hrišćanski praznik kojim se proslavlja Hristovo vaskrsenje.

4. UMETNOST
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se:

a) 150 godina od rođenja Branislava Nušića Branislav Nušić je bio srpski književnik, komediograf, pisac romana, drama, priča i eseja, začetnik retorike u Srbiji, i istaknuti fotograf amater. Takođe je radio kao novinar i diplomata.

b) 200 godina od rođenja Mihaila Ljermontova
Mihail Ljermontov je bio svetski poznat ruski romantičarski pisac i pesnik, autor romana „Junak našeg doba”.

v) 450 godina od rođenja Vilijema Šekspira
Vilijem Šekspir, engleski književnik jedan je od najuticajnijih i najpopularnijih dramskih pisaca. Bavio se glumom, pisao pesme i drame. Njegova dela su prevedena na sve jezike sveta, a stihovi najcitiraniji od svih autora u istoriji književnosti.

5. EVROPA – nacionalni muzički instrumenti
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica, kao i u drugim evropskim zemljama, obeležiće se nacionalni muzički instrumenti. Prigodne poštanske marke „EVROPA”, izdaju se pod pokroviteljstvom PostEvrope, koja je od strane Svetskog poštanskog saveza ovlašćena da se stara o izdavanju i određivanju motiva prigodnih poštanskih maraka u Evropi.

6. EVROPSKA ZAŠTITA PRIRODE
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se zaštićene prirodne oblasti u Srbiji.

7. 100-GODIŠNjICA PRVOG SVETSKOG RATA
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica, obeležiće se stogodišnjica Velikog rata. Rat je trajao više od 4 godine, u njega je do kraja stupilo 36 država u kojima je živelo tri četvrtine ondašnje svetske populacije. Veliku pobedu u Prvom svetskom ratu Srbija je platila ogromnim gubitkom (28% populacije). Kraljevina Srbija ratovala je na strani sila Antante. Zahvaljujući srpskim vojnim pobedama i diplomatiji nakon rata stvorena je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. Istaknute istorijske ličnosti Srbije u Prvom svetskom ratu: Petar Bojović, Pavle Jurišić
Šturm, Petar I Karađorđević, Aleksandar Karađorđević, Nikola Pašić, Živojin Mišić, Stepa Stepanović, Radomir Putnik, Milunka Savić i dr. Poznati događaji: Cerska bitka, Kolubarska bitka, Bitka na Drini i Solunski
front.

8. FAUNA
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se životinjski svet u Republici Srbiji.

9. RADOST EVROPE
Izdavanje ove emisije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica posvećeno je deci i odabranim dečijim radovima sa likovnog konkursa Dečijeg kulturnog centra iz Beograda - „Radost Evrope”.

10. DAN MARKE
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se Dan poštanske marke. Prvi Dan marke proslavljen je u Austriji 1935. godine, a na XI kongresu Svetskog poštanskog saveza koji je održan u Parizu, doneta je odluka da se izbor datuma obeležavanja Dana marke prepusti nacionalnim poštanskim upravama. Prvo izdanje poštanskih maraka u Srbiji, pod nazivom „Dan marke”, obeleženo je 31. oktobra 1989. godine.

11. MUZEJSKI EKSPONATI
Izdavanjem ove serije obeležiće se odabrani eksponati iz fundusa nacionalnih muzeja.

12. NAUKA
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se jubilarne godišnjice rođenja dva naučnika iz oblasti prirodnih nauka :

a) 100 godina od rođenja Petra Stevanovića
Petar Stevanović je srpski naučnik koji je ostvario vrhunske naučne rezultate i dao svoj doprinos razvoju i unapređenju geologije, obrazovanju i usavršavanju generacija geologa i paleontologa i zaštiti i očuvanju geološkog nasleđa Srbije.

b) 200 godina od rođenja Josifa Pančića
Josif Pančić je najveći i najznačajniji srpski botaničar i međunarodno poznat i priznat naučnik. Napisao je prve sistematizovane radove o fauni Srbije, preveo je na srpski jezik veći broj stranih udžbenika. Osnovao je i bio prvi upravnik Botaničke bašte, prvi predsednik Srpske kraljevske akademije (danas Srpska akademija nauka i umetnosti).

13. BOŽIĆ
Izdavanjem ove serije prigodnih poštanskih maraka i vrednosnica obeležiće se Božić, jedan od najvećih hrišćanskih praznika, kojim se proslavlja rođenje Hristovo.

II. MOTIVI REDOVNIH IZDANjA POŠTANSKIH MARAKA I VREDNOSNICA

1. ELEKTRONSKE KOMUNIKACIJE
Elektronske komunikacije predstavljaju razmenu ili prenošenje informacija između korisnika preko različitih elektronskih komunikacionih mreža, odnosno sistema prenosa koji omogućavaju prenos signala pomoću žičnih, radio, optičkih ili drugih elemenata.

2. NIKOLA TESLA
Nikola Tesla (1856-1943) jedan od najpoznatijih svetskih pronalazača i naučnika u oblasti fizike, autor je više od 700 patenata, registrovanih u 25 zemalja, od čega samo iz oblasti elektrotehnike 112. Jedini je srpski naučnik po kome je nazvana jedna međunarodna jedinica mere i to za gustinu magnetnog fluksa-„T“ (tesla).

3. MILEVA MARIĆ AJNŠTAJN
Mileva Marić Ajnštajn (1875-1948) najpoznatija srpska matematičarka i fizičarka, idejni tvorac Teorije relativiteta, doprinela je Ajnštajnovim radovima iz oblasti proračuna i matematičkih modela. Prva je u svetu uvela pojam četvorodimenzionalne geometrije (prostor – vreme), a zatim dala definiciju fotoelektričnog efekta.

4. MIHAJLO PUPIN
Mihajlo Pupin (1854-1935) srpski naučnik fizičar, pronalazač, profesor na Univerzitetu Kolumbija, nosilac jugoslovenskog odlikovanja Beli orao Prvog reda, nagrađen Pulicerovom nagradom za autobiografsko delo. Dobitnik je mnogih naučnih nagrada i priznanja, bio je član Američke akademije nauka, Srpske kraljevske akademije i počasni doktor 18 univerziteta.