06. децембар 2010.

Arheolozi otkrivaju ostatke manastira Milentija kod Brusa

Nakon višedecenijske pauze, ove godine su nastavljena arheološka istraživanja u manastiru Milentija, na obroncima Kopaonika. Manastir Milentija je srednjovekovni manastir čije se ruševine nalaze kod istoimenog sela u opštini Brus, nedaleko od tvrđave Koznik, i o njemu nema nikakvih pisanih tragova, a po kvalitetu kamene plastike spada među vrhunska dela moravske škole.

Arheološka istraživanja manastirske crkve i njena konzervacija otpočeli su 1969. godine, ali je dobar deo kompleksa ostao neistražen. U manastiru nije pronađen grob ktitora, tako da se ne zna ko je to bio niti ko je gradio manastir koji je, po oceni stručnjaka, u umetničkom smislu u rangu crkve Lazarice, manastira Kalenić i Ravanica.

- Manastir je sagrađen krajem XIV ili početkom XV veka i to je uglavnom sve što se zna. O manastiru ne postoji nijedan pisani trag niti dokument. Pre Drugog svetskog rata meštani su otkopali unutrašnjost crkve, a krajem šezdesetih godina vršena su arheološka istraživanja i nađena je velika količina dekorativne kamene plastike. Ukupno je nađeno preko 400 komada dekorativne kamene plastike koji se sada nalaze u Milentiji, Narodnom muzeju u Kruševcu, a deo u Narodnom muzeju u Beogradu - objašnjava profesor doktor Mirko Kovačević.

Gordana Tošić, direktorka Zavoda za zaštitu spomenika iz Kraljeva, ističe da su radovi na manastirskom kompleksu u Milentiji jedan od prioriteta ove ustanove u narednih nekoliko godina.

- Tokom ove godine rađena su arheološka istraživanja koja je sa 1,5 miliona dinara finansirala opština Brus, što su za tu komunu velika sredstva. Rađena su iskopavanja u široj zoni crkve i manastirskog konaka koji je takođe bio velelepno ukrašen jer su na nivou poda nađeni fragmenti fresaka. O životu manastira svedoče i fragmenti tipične moravske keramike koji se nalaze i na drugim lokalitetima iz tog perioda, kao što su Koznik i Drenča. Namera nam je da se istraživanja nastave kako bi se dobili potrebni podaci za restauraciju manastirskog konaka, ali i svi drugi podaci koji se odnose na život u manastiru - tvrdi Gordana Tošić.

Profesor Kovačević je autor projekta rekonstrukcije crkve u Milentiji koji godinama čeka na realizaciju.

- Već dugo plediram da se prvo obnovi crkva, a potom i čitav manastir. Ima puno sačuvanih komada kamene plastike koja se može vratiti približno tamo gde je stajala, i na taj način obnoviti građevinu. Umesto ruševina do dva metra, dobili bismo jedan objekat vredan istorijski, kulturni, sakralni, ali i turistički. Ideja da nakon toga manastir zaživi. Ovako razrušen, ne znači mnogo - dodaje profesor Kovačević.

Gordana Tošić i profesor Kovačević nas uveravaju da su manastir Milentija radili vrhunski majstori moravske škole. Deo avona u crkvi je bogat poput hilandarskih, a čitava dekoracija, i zidna i podna, pripada samom vrhu moravske škole.

- U umetničkom smislu sve što smo našli su velika dostignuća, bogatija od, recimo, Kalenića koji pripada istom periodu. Istraživanja su intrigantna i zbog činjenice da se manastir nigde ne pominje u dokumentima iz tog perioda niti se zna ktitor, mada se nalazi u neposrednoj blizini srednjovekovnog grada Koznika koji je pripadao vlastelinu Radiču Postupoviću. Zbog svega toga Milentija zaslužuje obnovu i ne treba da ostane ruševina - tvrde naši sagovornici.

Нема коментара:

Постави коментар