Evropska zaštita prirode 2015.

PARK PRIRODE „Šargan – Mokra Gora” obuhvata mokrogorsku i deo kremanske kotline, jugoistočne površi Tare, severozapadne ogranke Zlatibora i prevoj Šargan. Na ovom prostoru, u okviru velikih šumskih kompleksa posebno su značajne šume crnog i belog bora, kojima je ovo područje prirodno stanište.

O izuzetnom florističkom bogatstvu govori i podatak da ovaj relativno mali prostor nastanjuje oko 22% ukupne flore Srbije. U svetu faune posebno su vredne ptice, budući da od 60 registrovanih vrsta na ovom području, 29 predstavljaju prirodne retkosti. Od sisara se ovde može naći vuk, mrki medved, vidra i divlja mačka. Posebnu vrednost dobra predstavlja pruga uskog koloseka „Šarganska osmica”, svetski poznata po tehničkom rešenju savladavanja velikog uspona na malom odstojanju. Duž pruge se nalazi veći broj starih lokomotiva i vagona koji su zaštićeni kao spomenici tehničke kulture.

Područje Parka prirode predstavlja deo potencijalnog međunarodnog rezervata biosfere „Drina” (UNESCO, MAB) koji obuhvata prostor Republike Srbije i Republike Srpske (BiH). Na osnovu Studije zaštite Zavoda za zaštitu prirode Srbije, područje Šargan – Mokra Gora je 2005. godine proglašeno za Predeo autentičnih odlika, kao prirodno dobro od izuzetnog značaja I kategorije, dok 2008. godine dobija status Parka prirode, na površini od blizu 10.814 hektara.

SPECIJALNI REZERVAT PRIRODE „Goč – Gvozdac” predstavlja izuzetno šumovito planinsko područje, koje je kao šumski mozaik autohtonih vrsta drveća Srbije proglašen za nastavno-istraživački centar i kao takav se već 50 godina razvija pod upravom Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Nalazi se u centralnom delu Republike Srbije, a odlikuje se bogatom šumom, izvorima i vrelima lekovitih mineralnih voda. Zahvaljujući geografskom položaju i klimatskim karakteristikama, a naročito reljefu i geološkoj podlozi, stanište je velikog broja biljnih i životinjskih vrsta.

Specifična pojava Goča je mešovita šuma jele, bukve, crnog bora i hrasta kitnjaka. Počev od 1.300 m nv do samog vrha – Crnog vrha (1543m), javlja se endemit Balkanskog poluostrva planinski javor (Acer heldreichii var. Pancic), kao i varijetet crnog bora (Pinus nigra var. Gocensis). U Gvozdačkoj i Brezanskoj reci, kao i na širem prostoru Goča, živi vidra (Lutra Lutra), koja je zakonom zaštićena kao prirodna retkost, dok je na evropskoj i svetskoj Crvenoj listi označena kao ranjiva (VU). U cilju zaštite prirodnih odlika ovog prostora, Zavod za zaštitu prirode Srbije uradio je studiju zaštite specijalnog rezervata „Goč – Gvozdac”, stručnu osnovu predloga za sticanje statusa zaštite na površini od 3.957 hektara, kao prirodno dobro I kategorije od izuzetnog nacionalnog značaja.

Umetnička obrada maraka: Miroslav Nikolić. Stručna saradnja: Nataša Panić, kustos Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Beograd.

Kataloške informacije

Datum izdavanja: 26. maj 2015.

Umetnička obrada: Miroslav Nikolić

Štampa: višebojni ofset ZIN Beograd; z.č. 13 1/4

Tiraž: 35,00 din (višebojna) 50.000; 70,00 din (višebojna) 50.000

Tabak: 8 + vinjeta

Koverat sa žigom PD (FDC): 1

Nacrti: Stilizovan prikaz parka prirode Šargan-Mokra Gora i pruga uskog koloseka Šarganska osmica; Prikaz specijalnog rezervata prirode Goč-Gvozdac.

Veličina marke: 37,5 x 30 mm.

Važi neograničeno.

150 godina od osnivanja Međunarodne unije za telekomunikacije (ITU)

Međunarodna unija za telekomunikacije (International Telecommunication Union) će 17. maja 2015. godine proslaviti 150 godina rada. Već vek i po ITU se nalazi u središtu razvoja u komunikacijama – od telegrafije do savremenog sveta satelita, mobilnih telefona i interneta. U svetu je u poslednjih 150 godina zabeležen ogroman napredak u brzini i raznovrsnosti komuniciranja.

Priča o ITU je priča o međunarodnoj saradnji u oblasti telekomunikacija. ITU je osnovana 1866. godine u Parizu, kada su predstavnici dvadeset evropskih zemalja potpisali prvu Međunarodnu konvenciju o telegrafiji i osnovali Međunarodnu uniju za telegrafiju. 1932. godine, u Madridu, Međunarodna konferencija o telegrafiji i Međunarodna konferencija o radio-telegrafiji su donele odluku da se udruže u jednu instituciju i da joj, odslikavajući svoju misiju usmerenu ka svim komunikacionim tehnologijama, daju moderno ime, Međunarodna unija za telekomunikacije (ITU), koje i danas nosi.

1947. godine, dve godine nakon osnivanja Ujedinjenih nacija, ITU je postao deo porodice UN, kao agencija specijalizovana za telekomunikacije.

Na Konferenciji opunomoćenika održanoj 1992. godine u Ženevi, usvojeni su nova Konvencija ITU i novi Statut ITU. Uspostavljena je nova struktura, a ITU je organizovan u tri sektora, zadužena za razvoj, standardizaciju i radio-komunikacije.

ITU je posvećena nalaženju najboljih rešenja za primenu novorazvijenih tehnologija u cilju poboljšanja kvaliteta života. Digitalna inkluzija je suštinski deo ITU-ovih napora da poveže ceo svet. Da bi promovisao širenje novih tehnologija, ITU je, zajedno sa Uneskom, 2010. godine osnovao Komisiju za širokopojasni pristup. Sve članice ITU, će slaviti 150 godina rada – vlade 193 zemlje i više od 700 sektroskih članova i udruženja.

Umetnička obrada marke: Jakša Vlahović, akademski grafičar.

Stručna saradnja: dr Milan Janković, direktor Regulatorne agencije za elektronske komunikacije i poštanske usluge (RATEL).

Kataloške informacije

Datum izdavanja; 15. maj 2015.

Umetnička obrada Jakša Vlahović

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd

Tiraž: 74,00 din (višebojna) 25.000

Tabak: 8 + vinjeta

Koverat sa žigom PD (FDC): 1

Nacrt: Stilizovan prikaz Avalskog tornja kao simbola i logo „ITU”

Veličina marke: 37,5 x 30 mm

Važi neograničeno.

Nauka 2015.

Jovan Cvijić (11. X 1865 – 16. I 1927.), srpski naučnik, utemeljivač srpske geografije, osnivač Srpskog geografskog društva, predsednik Srpske kraljevske akademije, profesor i rektor Beogradskog univerziteta, počasni doktor Univerziteta Sorbone i Karlovog univerziteta u Pragu, u svom bogatom naučnom i istraživačkom radu bavio se podjednako geologijom, geomorfologijom, društvenom i fizičkom geografijom, ali i antropologijom, istorijom i etnografijom.

Cvijić je rođen u Loznici, u trgovačkoj porodici. Osnovnu školu i nižu gimnaziju (prva dva razreda) završio je u rodnom gradu, gimnaziju (treći i četvrti razred) u Šapcu, da bi potom postao đak Prve beogradske gimnazije. Pripadao je čuvenoj generaciji maturanata čiji je razredni starešina bio profesor Kosta Vujić. Studije Prirodno-matematičkog odseka Velike škole u Beogradu završio je 1888. godine. Nakon diplomiranja, kratko vreme predavao je geografiju u Drugoj muškoj gimnaziji. Doktorirao je na Univerzitetu u Beču 1893. godine, a njegova doktorska teza učinila ga je poznatim u evropskim naučunim krugovima. Po povratku iz Beča postao je redovni profesor Filozofskog fakulteta Velike škole u Beogradu, a od osnivanja Beogradskog univerziteta, 12. oktobra 1905, Jovan Cvijić bio je jedan od osam prvih redovnih profesora. Osnovao je Geografski zavod Filozofskog fakulteta 1893. godine, prvu takvu ustanovu na Balkanu, i bio jedan od osnivača i predsednik Srpskog geografskog društva u Beogradu. Godine 1912. pokrenuo je časopis „Glasnik Srpskog geografskog društva“ koji još uvek izlazi.

Bio je predsednik tertorijalne sekcije državne delegacije na Mirovnoj konferenciji u Parizu nakon Prvog svetskog rata, 1919. godine, i upravo zahvaljujući njegovom zalaganju novoformirana Kraljevina SHS dobila je tadašnje granice.

Najznačajnija terenska istraživanja obavljao je na početku karijere, a njegov geomorfološki prikaz terena na Balkanskom poluostrvu objavljen u dvotomnoj knjizi „Geomorfologija“ i danas predstavlja nezaobilaznu polaznu osnovu u savremenim geomorfološkim istraživanjima. U dva navrata je bio rektor Beogradskog univerziteta, bio je počasni doktor Sorbone i Karlovog univerziteta u Pragu, redovni član Srpske kraljevske akademije i njen predsednik od 1921. pa sve do svoje smrti.

Umro je 16. januara 1927. godine. Sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.

Umetnička obrada marke: Anamari Banjac, akademski slikar.

Aćim Medović, poreklom Poljak (Joachim Medovic), lekar i pisac, doktor medicine, jedan je od prvih srpskih lekara i jedan od osnivača i prvi predsednik Srpskog lekarskog društva.

Rođen 8. maja 1815. u Podvizovu u Galiciji, današnjoj Poljskoj, završio je filozofiju u Lavovu a medicinu u Beču, i kao doktor medicine i hirurgije i magistar akušerstva došao je u Srbiju 1842. godine. Ukazom kneza Aleksandra Karađorđevića postavljen je za fizikusa okruga požarevačkog.

Veoma radan, dinamičan i znatiželjan, dr Medović je u svom radu primenjivao nove metode lečenja stanovništva, istovremeno radeći i na unapređenju zdravstvene kulture stanovništva. Po nalogu ministra unutrašnjih dela prelazi sa porodicom u Beograd, na mesto sekretara sanitetskog odeljenja u Ministarstvu unutrašnjih dela. Učestvuje u organizaciji sanitetske službe i unapređenju obrazovanja u oblasti medicine u Srbiji. Predavao je sudsku medicinu na Velikoj školi, a 1865. godine objavio je prvi medicinski udžbenik za visokoškolsku nastavu u Srbiji, „Sudsku medicinu za pravnike“. Drugi tom ovog udžbenika objavljuje već naredne godine, a 1869. objavio je knjigu „Male hirurške usluge i prva pomoć u povredama tela“.

Bio je jedan od najvećih autoriteta u oblasti medicine u Srbiji. Učestvovao je u organizaciji sanitetske službe i bio jedan od začetnika zdravstvenog zakonodavstva. Jedan od najobrazovanijih ljudi svog vremena, govorio je poljski, slovački, francuski, nemački i latinski jezik. Dopisni član Društva srpske slovesnosti postao je 1847. godine, a za redovnog člana Srpskog učenog društva izabran je 1864. Dužnost sekretara Odseka za nauke prirodoslovne i matematičke obavljao je od 1869. do 1870. godine, a kada je 1872. godine, na inicijativu Vladana Đorđevića osnovano Srpsko lekarsko društvo bio je njegov prvi predsednik. Jedan je od pokretača časopisa „Srpski arhiv za celokupno lekarstvo“. Za počasnog člana Srpske kraljevske akademije izabran je 1892. godine.

Preminuo je u Beogradu, 1893. godine. Sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.

Umetnička obrada marke: Anamari Banjac, akademski slikar.

Kataloške informacije

Datum izdavanja: 8. maj 2015.

Umetnička obrada: Anamari Banjac

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd

Tiraž: 23,00 din (višebojna) 45.000; 74,00 din (višebojna) 45.000 primeraka

Tabak: 8 + vinjeta

Koverti sa žigom PD (FDC): 2
Maksimum karta (MC): 2

Nacrti: Portret Jovana Cvijića; Portret dr Aćima Medovića

Veličina marke: 37,5 x 30 mm

Važi neograničeno.

200 godina od Drugog srpskog ustanka

U pitomoj dolini sela Takovo, oivičenoj rečicama Ljeskovicom i Dičinom, ispod „stoletnog“ hrasta, ili kako to ovdašnji vole da kažu grma, Miloš Obrenović je, zajedno sa svojim istomišljenicima pokrenuo jedan, ispostaviće se kasnije, izuzetno složen ali uspešan proces stvaranja samostalne države, podizanjem Drugog srpskog ustanka na Cveti, 23. aprila 1815. godine. Nakon uspešnih bojeva na Ljubiću, Paležu, Požarevcu, Dublju i oslobađanja većeg dela Beogradskog pašaluka, početkom avgusta 1815. Miloš Obrenović započinje pregovore sa turskom Portom, odnosno njenim predstavnicima. Za nepune dve decenije, isključivo diplomatskim sredstvima, takovski ustanici su na prostoru jedne pogranične i u mnogo čemu zaostale provincije, stvorili vazalnu kneževinu u okviru Turskog carstva sa apsolutnom unutrašnjom samoupravom. Takav status, uz teritorijalno proširenje, priznat joj je i potvrđen najvišim pravnim aktima Porte, hatišerifima, i to 1829, 1830. i 1833. godine. Posebnim beratom knez Miloš proglašen je naslednim knezom. To je praktično značilo pravo na podizanje škola, bolnica, crkava, manastira, zatim osnivanje pozorišta, čitališta i pokretanje novina. Zenitom ove borbe može se smatrati proglašenje Sretenjskog ustava 1835. godine, čime je osim podele vlasti na zakonodavnu, izvršnu i sudsku, odnosno garantovanja lične i imovinske slobode svakom pojedincu, Srbija postavila osnove građanske države. Konačno, događaji iz 1815. utemeljili su put ka potpunoj samostalnosti Srbije, koja je potvrđena odlukom Berlinskog kongresa 1878. godine.

Motivi na bloku: Grb Kneževine Srbije; „Takovski ustanak“, Pavle Paja Jovanović, ulje na platnu, iz zbirke Narodnog muzeja u Beogradu; „Takovski krst“ iz manastira Vraćevšnice; Ostatak Takovskog grma; Spomenik „Takovski ustanak“, Petar Ubavkić, 1898/99; Portret Miloša Obrenovića; Spomenik pod Takovskim grmom, 1887; Crkva brvnara u Takovu posvećena Svetom Đorđu, 1795.

Umetnička obrada bloka: Jakša Vlahović, akademski grafičar.

Stručna saradnja: Ana Bolović i Aleksandar Marušić, kustosi Muzeja rudničko-takovskog kraja.

Kataloške informacije

Datum idavanja: 23. april 2015.

Umetnička obrada: Jakša Vlahović

Višebojni ofset: „ZIN” Beograd; z.č. 13 1/4

Blok: 81. (50,00 + 170,00) din (višebojna) 15.000

Tabak: blok (2 marke)

Nacrt: Blok 81. Grb Kneževine Srbije, „Takovski Ustanak”, Pavle Paja Jovanović, ulje na platnu.

Veličina marke u bloku: 42 x 29 mm

Veličina bloka: 114 x 59 mm

Važe neograničeno.

EUROPA 2015. - stare igračke

Igračkom se može nazvati svaki predmet s kojim dete može da se igra. Igra je glavna dečja aktivnost i važan segment u periodu odrastanja i vaspitanja. Najčešće su se deca u prošlosti, a tako je i danas, igrala umanjenim verzijama predmeta iz sveta odraslih, kojima se uvode u svoje buduće uloge – pegle i šporeti, lutke i mede, mali komadi nameštaja, automobili, kocke za slaganje, konjići za ljuljanje...

Osim što podstiču i razvijaju svet dečje mašte, igračke su i veoma važno edukativno sredstvo. Različite veštine i intelektualne sposobnosti se razvijaju u odnosu deteta i igračke; igra podstiče interakciju sa ostalom decom i na taj način utiče na razvoj socijalne inteligencije. Razne igre razvijaju čitav niz sposobnosti – logičko matematičku inteligenciju, percepciju prostora, oblika i njihovog odnosa; znanja o nauci i fizičkim silama; o postojanju pravila i njihovog poštovanja, o saradnji itd. Čak i novi tipovi igara kao što su video igre, ukoliko su adekvatne i ne obiluju agresijom, pozitivno utiču na razvoj deteta – uče ga snalažljivosti, razvijaju maštu, ali i pripremaju ga za svet odraslih koji je u savrmenom dobu ipak umnogome zavistan od kompjutera, tehnike i tehnologije uopšte.

Igračke postoje na svim podnebljima, odslikavaju kulture u kojima su nastale i proizvod su određenog istorijskog perioda. Stare igračke nam približavaju socijalne, kulturne i ekonomske uslove života dece u prošlosti. Praćenjem razvoja igračaka možemo pratiti i razvoj tehnoloških dostignuća kroz istorijske periode.

Igračke su pronađene u arheološkim iskopavanjima raznih drevnih kultura. Istoričari i arheolozi tvrde da su najstarije dečje igračke leteći zmaj i čigra. Istorijat igre veoma je dug, a igračkama poput lopti, čigri, lutki, minijaturnih posuda, od materijala kao što su glina, drvo, tekstil i slično, deca su se igrala vekovima unazad. Napredak civilizacije i opštih društvenih uslova doveo je do toga da igračke danas postanu dostupne većem broju dece, otvarajući tako nove perspektive za razne tipove igračaka kao i nove materijale i tehnologije proizvodnje.

Umetnička obrada maraka: Anamari Banjac, akademski slikar.

Stručna saradnja: Daniela Pejović, viši kustos, Muzej nauke i tehnike, Beograd.

 

Kataloške informacije

16. april 2015.

Umetnička obrada Anamari Banjac

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd

Tiraž: 69,00 din (višebojna) 100.000; 100,00 din (višebojna) 45.000

Tabak: 8 + vinjeta

Maksimum karta: 2

Koverat sa žigom PD: 1

Nacrti: Stilizovani prikaz starih igračaka; Stilizovani prikaz starih igračaka.

Veličina marke: 30 x 37,5 mm

Važe neograničeno.

Znameniti srpski reditelji

Radivoje Lola Đukić, reditelj i pisac, rođen 3. aprila 1923. godine u Smederevu. Živeo je i radio u Beogradu, gde je i završio Visoku filmsku školu. Radio je u Radio Beogradu i Televiziji Beograd od osnivanja kao reditelj. Osnovao je Humorističko pozorište na Terazijama u Beogradu i bio njegov prvi reditelj.

Pisao je i režirao pozorišne komade: Zlatni majdan, Bog je umro uzalud, Budibogsnama, Čovek sa četiri noge, Moram da ubijem Petra, Usrećitelji, Kradem-kradeš-kradu, Jedna ljubav i pet pokojnika, mjuzikl Ubi ili poljubi.

Za sobom je ostavio stotine satiričnih priloga u TV Beograd. Napisao je i režirao preko 200 emisija. Njegovi autorski radovi su, između ostalih i serije Ogledalo građanina Pokornog, Crni sneg, Deset zapovesti, Ću-ćeš-će. Sa Novakom Novakom je napisao Servisnu stanicu, Na tajnom kanalu, Muzej voštanih figura, Licem u naličje, Spavajte mirno, Sačulatac.

Režirao je i filmove: Jezero, Balada o svirepom, Grčka deca, Nema malih bogova, Sreća u torbi, Na mesto, građanine Pokorni, Zlatna praćka.

Napisao je knjige Sklerotični memoari, Ovca na bulevaru Oktobarske revolucije, Budale jedu maglu, Čovek pravih leđa u zemlji grbavih. Osim režijom i pisanjem, Radivoje Lola Đukić bavio se i slikarstvom. Nagrađivan je mnogim nagradama: Ordenom rada sa crvenom zastavom, Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vencem, Poveljom za izgradnju Beograda, nagradom SFERE iz Zagreba za najbolji roman iz naučne fantastike. Umro je 1995. godine u Beogradu.

Ognjenka Milićević, reditelj, teatrolog, profesor, esejista, rođena 26. decembra 1927. godine u Banja Luci. Studirala je režiju u Lenjingradu i na Pozorišnoj akademiji u Beogradu. Diplomirala je 1952. godine. Režirala je u Narodnom pozorištu u Sarajevu, Beogradu, Mostaru i u beogradskom Ateljeu 212: Duboki su koreni, Romul veliki, Drveće umire uspravno, Trojanke. Osim u pozorištu, režirala je puno drama na Radiju i Televiziji Beograd. Autor je više od stotinu eseja o pozorištu i dve studije: Ruski teatar prve polovine 20. veka i O pozorištu Majerholda. Bila je profesor režije i dekan Fakulteta dramskih umetnosti. Bila je prorektor Univerziteta umetnosti. Za svoj rad dobila je više nagrada i priznanja, između ostalih i Veliku plaketu Univerziteta umetnosti. Nosilac je Ordena zasluga za narod. Ognjenka Milićević bila je i reprezentativka Jugoslavije u odbojci. Umrla je u Beogradu 2008. godine.

Aleksandar Đorđević, rođen 28. jula 1924. godine u Subotici. Diplomirao je režiju na Pozorišnoj akademiji u Beogradu 1952. godine u klasi profesora Huga Klajna. U Narodnom pozorištu u Nišu režirao je niz komada od 1952. do 1961. godine, kada prelazi na Televiziju Beograd gde radi do 1990. godine.

Režirao je više od 200 pozorišnih predstava u pozorištima širom Srbije, kao i u beogradskim pozorištima: JDP, Pozorište na Terazijama, Atelje 212, Boško Buha. Najpoznatije predstave su: Kraj vikenda, Violinista na krovu, Poltron, Večiti student, Jalta – Jalta, Ljubavnik. Režirao je i osam igranih filmova: Povratak otpisanih, Hajde da se volimo, Jaguarov skok, Valjevski voz. i nekoliko televizijskih drama: Gospodin Foka, Prijateljstvo, zanat najstariji, Čep koji ne propušta vodu. Televizijska publika pamti ga po serijama: Otpisani, Povratak otpisanih, Vruć vetar, Bolji život, Srećni ljudi, Samci, Levaci.

Za svoj rad je dobio više značajnih nagrada: na TV festivalu na Bledu (69), Holivudskom festivalu TV (72), na festivalu u Portorožu (74), nagradu RTS za životno delo (78), Oktobarsku nagradu grada Beograda (84); dva puta je odlikovan Ordenom rada sa zlatnim vencem, a dobitnik je i Ordena za hrabrost. Umro je u Beogradu 2005. godine.

Slavoljub Stefanović - Ravasi, rođen 29. juna 1927. godine u Čačku. Diplomirao je režiju na Pozorišnoj akademiji u Beogradu 1952. godine u klasi profesora Huga Klajna. Reditelj je Pokrajinskog pozorišta u Prištini od 1952. do 1957. godine. Režira i u srpskoj i u albanskoj drami. Prvi komad koji je režirao bio je Svi moji sinovi, Artura Milera (1952). Godine 1957. prelazi u Radio Beograd, a od 1958. radi na TV Beograd. Prvu TV dramu emitovanu na televiziji Beograd 1959. godine režirao je upravo Ravasi po sopstvenom scenariju, na osnovu Nušićeve drame Kirija. U toku života režirao je 84 TV drame i serije: Kod sudije za prekršaje, Volite se ljudi, Hronika palanačkog groblja. Poslednju dramu Tesla, režirao je 1993. godine. Režirao je i filmove, a najznačajniji je Koštana iz 1976. godine. Gostuje i režira u pozorištima u Srbiji, na TV Skopje, u Varšavi, Budimpešti, Amsterdamu, Minhenu. Poslednji pozorišni komad režirao je u Prištini 1994. godine. Bio je to komad Pokojnik, Branislava Nušića. Umro je u Beogradu 1996. godine.

Za svoj rad dobio je više nagrada na TV festivalima na Bledu i u Portorožu, kao i nagradu „Bronzani Ramzes” na TV festivalu u Aleksandriji 1963. Odlikovan je Ordenom rada sa zlatnim vencem, Ordenom zasluga za narod i Ordenom bratstva i jedinstva.

Miroslav Belović, rođen 7. avgusta 1927. godine na Ilidži kod Sarajeva. Studirao je režiju u Lenjingradu, Stratfordu na Ejvonu i Beogradu. Diplomirao je na Pozorišnoj akademiji u Beogradu 1951. godine. Bio je reditelj, književnik i profesor na FDU, upravnik Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Bio je umetnički rukovodilac pozorišta AKUD „Branko Krsmanović”. Režirao je preko 130 pozorišnih predstava u JDP, zemlji i inostranstvu i preko 200 radio drama.

Napisao je oko 15 dramskih tekstova. U središtu njegovog interesovanja su dramska dela naših autora. Režirao je komade: Gospoda Glembajevi, Ožalošćena porodica, Dundo Maroje, Mister dolar, Dantonova smrt, Talac, Tango, Nikad se ne zna, San letnje noći, Kapetan Džon Piplfoks, Pepeljuga. Objavio je knjige: Lirski zapisi, Vladavina varke, Voda u situ, Jesenski haiku, Drugo Proleće (poetski omaž supruzi Maji Dimitrijević, glumici). Za svoj rad Belović je dobio nagradu AVNOJ-a, Sedmojulsku nagradu Republike Srbije, Oktobarsku nagradu grada Beograda, Vukovu nagradu, Zmajevu povelju, nagradu „Dr Branko Gavela”, nagradu „Joakim Vujić”, šest Sterijinih nagrada, Zlatni lovorov vijenac MES-a. Nosilac je Ordena rada. Umro je u Beogradu 2013. godine.

Ljubomir Muci Draškić, rođen 20. juna 1937. godine u Zagrebu. Diplomirao je režiju na Pozorišnoj akademiji u klasi profesora Vjekoslava Afrića 1962. godine. Bojan Stupica ga dovodi u Atelje 212, u kome ostaje do kraja, najpre kao reditelj a potom i upravnik. Prva režija mu je bila predstava Kartoteka. U Ateljeu 212 režirao je 33 predstave, između ostalih i Kralj Ibi, Kafanica, sudnica, ludnica, Rado ide Srbin u vojnike, Uloga moje porodice u svetskoj revoluciji, Na ludom belom kamenu, Lulu, Purpurno ostrvo, Maratonci trče počasni krug, Radovan III, Oj Srbijo, nigde lada nema, Marija se bori sa anđelima, Sveti Georgije ubiva Aždahu, Knjeginja iz Foli-Beržera, Marija Stjuart, Bekstvo, Građanin plemić. Režirao je i u svim drugim beogradskim pozorištima, u Novom Sadu, Somboru, Subotici, Kruševcu, Nišu, Šapcu, Zagrebu, Ljubljani, Mostaru, Banja Luci, Osijeku, Bazelu, predstave Budilnik, Sabirni centar, Pokojnik, Jaje, Ožalošćena porodica, Buba u uhu, Gospođa ministarka, Dundo Maroje, Madam San-Žen, Tango. Na mestu upravnika Ateljea 212, na kojem je proveo deset godina, nasledio je čuvenu Miru Trailović. Bio je i profesor režije na Fakultetu dramskih umetnosti. Režirao je više radio i televizijskih drama: Ljubav na telefonu, Kafanica na uglu, Generali ili srodstvo po oružju, Pod istragom. Za svoj rad dobio je više priznanja: Sterijinu nagradu, Zlatni vijenac MES-a Sarajevo, Ćurane na Danima komedije u Jagodini, nagrade „Bojan Stupica”, UDUS i susreta vojvođanskih pozorišta. Trg ispred Ateljea 212 danas nosi njegovo ime. Umro je u Beogradu 2004. godine.

Sava Mrmak, rođen 4. aprila 1929. godine u Zemunu. Diplomirao je režiju na Pozorišnoj akademiji u Beogradu. Bio je profesor TV režije na Fakultetu dramske umetnosti u Beogradu i šef katedre za režiju na Akademiji umetnosti BK. Umetnički rad započinje predstavom Čajdžinica na avgustovskoj mesečini u sarajevskom Narodnom pozorištu, 1954. godine. Od 1958. godine radi na televiziji Beograd gde u početku režira muzičke i šou programe Pod sjajem zvezda, Zižduk u osam. Bio je jedan od najznačajnijih jugoslovenskih reditelja u domenu istorijsko – dokumentarnih drama: Husinska buna, Čovek koji je bombardovao Beograd, Metak u leđa i serija: Na putu izdaje, Slom, Poslednji čin, Španac, Dani AVNOJ-a, Banjica, Odlazak ratnika – povratak maršala, Jastuk groba mog, Kraj dinastije Obrenović. Poslednja drama koju je režirao bila je Proleće u Limasolu.

Nagrađivan je mnogim nagradama: Udruženja televizijskih reditelja, Televizije Beograd za životno delo i za mnoge režije, Zlatnom plaketom Fakulteta dramskih umetnosti, Zlatnom plaketom Akademije umetnosti BK, Ordenom rada sa zlatnim vencem. Umro je u Beogradu 2002. godine.

Jovan Ristić Rica, rođen 2. aprila 1939. godine u Beogradu. Odrastao u Molerovoj, maturirao u III muškoj, leta provodio na radnim akcijama, za malo postao oficir, studirao mašinstvo i prava i konačno se skrasio na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju, gde je diplomirao režiju u klasi profesora Vjekoslava Afrića. U zaletu, jedan za drugim, osniva niz kamernih teatara: Dadov, Teatar levo, Kabare stepenice, Kabare komarac. Režirao je u pozorištima u Mostaru, Beogradu, Novom Sadu i Zagrebu.

Na Televiziju dolazi 1966. godine. Režira kultnu seriju Koncert za ludi mladi svet, pa Divlje godine, Naše priredbe, Sedam plus sedam, Bilo pa prošlo, Malo ja, malo ti i još 2500 televizijskih emisija. Režirao je preko 3000 manifestacija, među kojima i osam sletova za rođendan Josipa Broza Tita. Jedan je od osnivača Drugog programa Televizije Beograd. Radio je za italijanske (RAI), nemačke (ZDF), rumunske, bugarske, mađarske, sovjetske i portugalske televizijske kuće. Učestvovao je na smotrama u Varšavi, Dablinu, Moskvi, Barseloni, Bledu, Portorožu, osvajajući više od 20 značajnih nagrada, među kojima i Zlatnu ružu Montrea 1979. godine. Bio je veliki kolekcionar i jedan od najznačajnijih srpskih filatelista. Zahvaljujući njegovim idejama i upornosti dobili smo divne serije maraka posvećene našim glumcima i rediteljima. Umro je u Beogradu 2013. godine.

Umetnička obrada maraka: mr Marina Kalezić, akademski slikar.

Stručna saradnja: Udruženje dramskih umetnika Srbije.

Kataloške informacije

26. mart 2015.

Umetnička obrada Marina Kalezić

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd; z.č. 13 3/4

Tiraž: 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000; 23,00 din (višebojna) 25.000

Tabak: 8 + vinjeta

Maksimum karte: 8

Koverti sa žigom PD: 4

Nacrti: Portret Radivoja Lole Đukića; Portret Ognjenke Milićević; Portret Aleksandra Đorđevića; Portret Slavoljuba Stefanovića-Ravasija; Portret Miroslava Belovića; Portret Ljubomira Mucija Draškića; Portret Save Mrmka; Portret Jovana Ristića.

Veličina maraka: 30 x 37,5 mm.

Važi neograničeno.

Vaskrs 2015.

Vaskrsna nedelja određuje dan godišnje proslave Hristovog vaskrsnuća. Pravoslavna crkva slavi svoj Vaskrs na osnovu julijanskog kalendara. Datum nije fiksni, a izračunava se na osnovu astronomije, odnosno datuma punog Meseca koji je prethodio Hristovom vaskrsnuću 30. godine p. n. e.

Vaskrs je jedan od najvažnijih hrišćanskih praznika. To je dan večne radosti, dan kada je Hrist, Sin Božji, pobedio smrt. Činom vaskrsnuća Isus Hrist je dokazao svoje božanske moći i otvorio vrata večnog života, radosti i sreće koje možemo naći u veri našoj. Na Vaskršnju nedelju zvona zvone na crkvama, a narod sa svojim sveštenikom obilazi oko crkve. Posle trećeg obilaska, staje se ispred crkve. Sveštenik nosi krst, sveću i kandilo i poje vaskršnju liturgiju. Vrata se otvaraju i narod ulazi u crkvu gde se liturgija nastavlja. Kada se završi, narod se pozdravlja rečima: „Hristos vaskrse”, „Vaistinu vaskrse”. Postoje mnogi običaji u vezi sa Vaskršnjom nedeljom, a onaj koji sigurno deca najviše vole je bojenje i darivanje jaja. Prvo jaje se boji u crveno i u mnogim delovima naše zemlje ovo jaje se zove „čuvarkuća” i čuva se cele godine, sve do narednog Vaskrsa.

Motiv na marki nominale 23,00 din: „Vaskrsenje Hristovo“, freska na severnom luku ispod kupole Dečanske crkve, oko 1340. god. Motiv na marki 74,00 din: „Cvijeti, Hristov ulazak u Jerusalim“, freska na zapadnom luku ispod kupole Dečanske crkve, oko 1340. god. Motiv na koverti: „Hristovo raspeće“, freska na severnom luku ispod kupole Dečanske crkve, oko 1340. god.

Grafička obrada maraka: Jakša Vlahović, akademski grafičar.

Stručna saradnja: Srpska pravoslavna crkva, Eparhija raško-prizrenska.

Kataloške informacije

25. februar 2015.

Umetnička obrada Jakša Vlahović

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd; z.č. 13 3/4

Tiraž: 23,00 din (višebojna) 215.000; 74,00 din (višebojna) 100.000

Tabak: 25

Maksimum karta: 2

Koverat sa žigom PD: 1

Nacrti: „Vaskrsenje Hristovo” freska na severnom luku ispod kupole Dečanske crkve, oko 1340.godine; „Cvijeti, Hristov ulazak u Jerusalim” freska na zapadnom luku ispod kupole Dečanske crkve, oko 1340.godine.

Veličina marke: 37,5 x 30 mm.

Važe neograničeno.

U opticaju nova novčanica od 20 evra

Evropska Centralna banka, u sedištu Banke u Frankfurtu, predstavila je danas buduću novčanicu od 20 evra, koja će biti u opticaju od 25 novembra.

Posle lansiranja novčanice od pet evra u maju 2013. i novčanice od 10 evra u septembru 2014, ovo je treća banknota iz serije "Evropa", koja ima osvežen dizajn i unapređene bezbednosne karakteristike kako bi se maksimalno sprečila mogućnost falsifikovanja.

Plava novčanica od 20 evra, veličine 133 x 72 mm, izrađena je u gotskom stilu. ECB i nacionalne centralne banke zemalja evrozone postepeno će puštati u opticaj novu novčanicu počev od 25. novembra 2015. godine.

Lunarni horoskop – Godina koze

Kineska astrologija se zasniva na tradicionalnoj astronomiji i kalendarima. Ona se takođe oslanja na kinesku filozofiju (teorija o tri harmonije, raj, zemlja i voda) i sledeća načela: učenje wu xing, jin i jang, pet planeta, 10 nebeskih tokova i 12 zemaljskih grana, lunisolarni kalendar itd.

Lunarni kalendar je zasnovan na ciklusima mesečevih mena. Većina ovih kalendara predstavlja lunisolarne kalendare. To znači da kalendarski meseci odgovaraju mesečevim ciklusima ali se povremeno dodaju interkalarni meseci kako bi se ovi ciklusi usaglasili sa solarnom godinom. Među ovakvim kalendarima su kineski, hebrejski i hindu kalendari, kao i većina kalendarskih sistema korišćenih u antici. Lunarni kalendari se razlikuju po tome kojim danom počinje mesec. U kineskom kalendaru, prvi dan je astronomski određen konjunkcijom Sunca i Meseca u kineskoj časovnoj zoni.

Kineski horoskop spada u najstarije poznate horoskope. Sastoji se od 12 znakova od kojih svaki vlada jednom lunarnom godinom. Ovi znaci zodijaka nose nazive životinja (Pacov, Bivo, Tigar, Zec, Zmaj, Zmija, Konj, Koza, Majmun, Petao, Pas, Svinja). Pored osnovnih znakova, u kineskom horoskopu veoma su bitni i elementi: drvo, metal, voda, vatra i zemlja. Tip i karakterne crte ličnosti zavise od karakteristika određene godine (životinje) u kojoj je taj čovek rođen.

Godina koze počinje 19. februara 2015. godine a završava se 7. februara 2016. godine i donosi nam energiju kreativnosti, izobilja i iznenađenja. Koza je osmi znak kineskog zodijaka. Osobe rođene u ovom znaku su nežne, romantične, osetljive i kreativne umetničke duše, tihe i stidljive, predusretljive, ljubazne, inteligentne. U isto vreme su i neodlučne, popustljive, zavisne, nesigurne i često nezahvalne. Imaju ogromno saosećanje ali, kako ne vole da se suprotstavljaju, radije bi da neko drugi preuzme vodeću ulogu u donošenju važnih odluka, ukoliko one doprinose njihovom komforu. Vrlo lako dolaze do pokrovitelja, kao veliki umetnici i uživaju u okruženju moćnih ljudi.

Dobra je stvar što je koza prirodno srećna, zahvaljujući svojoj miroljubivoj prirodi i dobrom srcu. Osobi rođenoj u znaku koze je potreban veran prijatelj koji je stabilan i pouzdan. Uz ljubav, odobravanje i divljenje, ona može da napreduje u bilo kom pravcu svoje kreativnosti i vredna je vremena i pažnje koje im posvećuju.

Umetnička obrada maraka: mr Boban Savić, akademski slikar.

Kataloške informacije

19. februar 2015.

Umetnička obrada Boban Savić

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd; z.č. 13 3/4

Tiraž:23,00 din (višebojna) 175.000; 74,00 din(višebojna) 65,000

Tabak: 25

Maksimum karta: 2

Koverat sa žigom PD: 1

Nacrti: Koza i stilizovani natpisi iz kineskog lunarnog horoskopa; Koza i stilizovani natpisi iz kineskog lunarnog horoskopa.

Veličina marke: 37,5 x 30 mm.

Važe neograničeno.

100 godina od rođenja Branka Ćopića

Branko Ćopić (Hašani, Bosanska krajina, 1. januar 1915 – Beograd, Srbija, 26. mart 1984) je bio srpski i jugoslovenski književnik. Osnovnu školu završio je u rodnom mestu, nižu gimnaziju u Bihaću, a učiteljsku školu u Karlovcu. Na Filozofskom fakultetu u Beogradu diplomirao je 1940. godine. Prvu priču objavio je 1928. godine. Njegova dela prevođena su i na engleski, nemački, francuski i ruski jezik. Bio je član Srpske akademije nauka i umetnosti i Akademije nauka i umjetnosti Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine.

U danima Aprilskog rata sa grupom svojih drugova iz Đačkog bataljona u Mariboru, pokušao je da pruži otpor neprijatelju kod Mrkonjić Grada. Nakon kapitulacije vojske vratio se u svoj rodni kraj, a sa početkom ustanka stupio je u partizane i sve vreme rata bio je ratni dopisnik, zajedno sa nerazdvojnim prijateljem i kumom, književnikom Skenderom Kulenovićem.

Celi radni i životni vek nakon Drugog svetskog rata Branko Ćopić je proveo u Beogradu. Bio je urednik dečjih listova i jedan od najvećih dečjih pisaca na jugoslovenskim prostorima. U njegovim delima dominiraju teme iz života ljudi iz Bosanske krajine i NOR-a. Za književni rad dobio je, između ostalih, nagradu AVNOJ-a i Njegoševu nagradu (obe 1972).

Ćopić je stvorio raznovrstan književni opus, između ostalog zbirke pripo-vedaka Doživljaji Nikoletine Bursaća, Bašta sljezove boje, romane Prolom, Gluvi barut, Ne tuguj bronzana stražo, Osma ofanziva, Delije na Bihaću; zbirke pesama Ognjeno rađanje domovine, Pjesme, Ratnikovo proljeće; komedije Doživljaji Vuka Bubala, Odumiranje međeda.

Najpoznatija njegova dela za decu su: U svijetu medvjeda i leptirova, Priče partizanke, Pjesme pionirke, pesma Ježeva kućica, Priče ispod zmajevih krila, Pijetao i mačka, Doživljaji mačka Toše, Orlovi rano lete, Magareće godine, Slavno vojevanje, Glava u klancu, noge na vrancu i druga.

Branko Ćopić preminuo je 26. marta 1984. godine u Beogradu.

Umetnička obrada marke: mr Marina Kalezić, akademski slikar.

Kataloške informacije

27. januar 2015.

Umetnička obrada Marina Kalezić

Štampa: višebojni ofset „ZIN” Beograd; z.č. 13 3/4

Tiraž: 35,00 din (višebojna) 50.000

Tabak: 8 + vinjeta

Koverat sa žigom PD: 1

Nacrt: Portret Branka Ćopića.

Veličina marke: 30 x 37,5 mm.

Važe neograničeno.